Wprowadzenie
Obowiązek alimentacyjny w świadomości społecznej funkcjonuje często jako zobowiązanie „na całe życie” – zwłaszcza w relacji rodzic–dziecko. 

Tymczasem polskie prawo przewiduje możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego, jeżeli spełnione zostaną określone przesłanki.

W niniejszym artykule omawiam:
•kiedy i w jakich okolicznościach możliwe jest uchylenie obowiązku alimentacyjnego,
•jakie są przesłanki materialnoprawne i procesowe,
•jak wygląda praktyka sądowa w tego rodzaju sprawach,
•na co zwrócić uwagę przygotowując pozew o uchylenie alimentów.

Czym jest obowiązek alimentacyjny? 
Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także wychowania, osobie uprawnionej, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb życiowych.

Zakres tego obowiązku jest uzależniony zarówno od potrzeb osoby uprawnionej, jak i możliwości majątkowych oraz zarobkowych osoby zobowiązanej.

Co istotne, obowiązek ten – choć bezterminowy w sensie formalnym – może wygasnąć w wyniku zmiany okoliczności.

Uchylenie alimentów na dziecko pełnoletnie 
Najczęściej z praktycznego punktu widzenia pojawiają się pytania o możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka, które osiągnęło pełnoletność.

Należy wyraźnie zaznaczyć, że samo ukończenie 18 lat nie skutkuje automatycznym wygaśnięciem alimentów.

Wprowadzenie
Obowiązek alimentacyjny wobec dzieci to jeden z podstawowych filarów prawa rodzinnego. W praktyce bardzo często pojawia się pytanie: czy obowiązek alimentacyjny wygasa z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletności? Odpowiedź nie jest oczywista. Polskie prawo przewiduje możliwość dochodzenia alimentów również po ukończeniu 18 roku życia, jeśli dziecko nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Obowiązek ten ma jednak charakter dynamiczny i zależy od szeregu czynników, w tym sytuacji życiowej i majątkowej obu stron.

Podstawa prawna obowiązku alimentacyjnego po 18. roku życia
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy 
„Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.”
Powyżej przytoczony przepis oznacza, że pełnoletność nie jest momentem automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Kluczowe znaczenie ma zdolność dziecka do samodzielnego utrzymania się.

Niejednokrotnie pojawiają się informacje o alimentach zasądzanych w bardzo różnych kwotach — od kilkuset złotych do nawet kilku tysięcy złotych miesięcznie. 

To rodzi pytania: dlaczego jedne dzieci otrzymują wyższe alimenty, a inne niższe? Czy istnieją sztywne stawki? Czy sąd kieruje się konkretnymi tabelami?

W niniejszym artykule wyjaśniam, od czego zależy wysokość alimentów na dziecko oraz jakie czynniki bierze pod uwagę sąd przy ich ustalaniu.

Kwestie związane z alimentami regulują przepisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, a dokładniej:
•    art. 133 §1 k.r.o. – rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie
•    art. 135 §1 k.r.o. – zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

W praktyce oznacza to, że sąd każdorazowo ustala alimenty indywidualnie, biorąc pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy.

Czynniki wpływające na wysokość alimentów

Usprawiedliwione potrzeby dziecka

To, co jest uznane za „usprawiedliwioną potrzebę”, zależy od wieku dziecka, jego stanu zdrowia, poziomu edukacji i stylu życia, do którego było przyzwyczajone przed rozstaniem rodziców.

Czym są alimenty?

Alimenty to jedno z najczęściej pojawiających się pojęć w kontekście prawa rodzinnego. Choć określenie to pojawia się nadzwyczaj często, niejednokrotnie definicja alimentów budzi duże zaskoczenie. Alimenty to świadczenia przeznaczone na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Mogą one przybierać różne formy i nie zawsze muszą one obejmować świadczenia finansowe. 

Świadczenia alimentacyjne mogą występować pod postacią:

• finansową (regularne wpłaty pieniężne), 
• rzeczową (np. zapewnienie mieszkania, wyżywienia, edukacji, opieki medycznej),
• osobistą (osobiste zaangażowanie w proces wychowania i bieżącej opieki nad dzieckiem),
• mieszaną (kombinacja obu form wsparcia).
  Czytaj więcej: Alimenty na rzecz dziecka